Cập nhật: 05/01/2012
Trầu têm cánh phượng
Miếng trầu gợi về những sự tích, những câu chuyện cổ, được lưu truyền rộng rãi trong nhân dân, mang đậm bản sắc dân tộc. Truyện Trầu cau, qua truyền miệng thêm bớt của nhiều thế hệ, những tình tiết “nguyên thủy” đã được khoác cái áo của lễ giáo cho phù hợp với đạo Khổng-Mạnh. Đến nay, chủ đề của Trầu cau lại trở thành câu chuyện luân lý, đạo đức, khuyên con người xích lại gần nhau hơn, vị tha hơn để sống chan hòa, nhân ái trong cuộc sống hội nhập.
Câu
chuyện Trầu cau khép lại bằng tục ăn trầu-một phong tục truyền thống
của nhân dân ta để tô đậm tình cảm sắt son, thủy chung đẹp đẽ. Miếng
trầu bao giờ “cũng là đầu câu chuyện” để bắt mối lương duyên và những
khi có lễ nhỏ, lễ lớn, cưới xin, hội hè, ma chay... đều không thể thiếu
miếng trầu. Vì thế mà truyện Trầu cau đã bất chấp thời gian mà sống
mãi với nhân gian.
Trầu là món ăn không giải quyết việc
đói, no. Người ta ăn trầu là để thưởng thức vị cay thơm của lá trầu
không, vị chát của vỏ, vị ngọt bùi của cau, vị nồng nàn của vôi... tất
cả hòa quyện với nhau trong một màu đỏ sẫm. Nhiều người ăn trầu đã thành
thói quen, rồi thành nghiện-nghiện trầu. Nhưng điều kì diệu của thói
nghiện trầu phải chăng là ở chỗ, người ăn thấy nó gắn bó với số phận con
người; bởi tách riêng, thì cay đắng, éo le, nhưng khi đã hòa chung thì
tình cảm của họ lại thắm tươi, đẹp đẽ:
“Tách riêng, thì đắng, thì cay.
Hòa chung, thì ngọt, thì say lòng người.
Tách riêng, xanh lá, bạc vôi.
Hòa chung, đỏ thắm máu người, lạ chưa?
... Chuyện tình ngày xửa, ngày xưa!...”.
(Sự tích Trầu cau-Hồng Quang)
Theo phong tục Việt Nam, miếng trầu rất
quen thuộc, dễ kiếm. Trầu tuy rẻ tiền nhưng chứa đựng nhiều tình cảm,
nhiều ý nghĩa. Giàu nghèo ai cũng có thể có, vùng nào cũng có, từ Bắc
chí Nam. Ăn trầu là một phong tục truyền thống, nhưng cách têm trầu thì
lại mang rõ dấu ấn văn hóa của vùng miền.
Nói đến trầu têm cánh phượng là nói
đến miếng trầu vùng Kinh Bắc. Cũng vẫn nguyên liệu ấy, nhưng cách têm
đẹp, kiểu cách, đã thể hiện sự khéo léo của những liền chị-người gái quê
Kinh Bắc. Vì thế, miếng trầu có sức hấp dẫn đặc biệt và để lại ấn
tượng sâu sắc cho bất cứ ai, dù chỉ một lần được mời.
Hình tượng trầu têm cánh phượng của cô Tấm trong truyện Tấm Cám không
chỉ còn là huyền thoại, là ảo ảnh siêu thực. Miếng trầu têm cánh phượng
đã bước từ cổ tích ra ngoài cuộc sống. Rất bình dị, gần gũi, nhưng cũng
không kém phần cao sang quyến rũ, vẫn tồn tại qua thời gian để thăng
hoa nét đẹp truyền thống một vùng quê.
dulichlehoi.net